Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) krijgt binnen organisaties steeds meer aandacht — en terecht. Thema’s als werkdruk, mentale belasting, psychologische veiligheid en agressie hebben directe invloed op welzijn én duurzame inzetbaarheid. Toch wordt PSA binnen veel organisaties nog te vaak gezien als een opzichzelfstaand HR-thema of uitsluitend gekoppeld aan verzuimbeleid

In werkelijkheid raakt PSA de volledige organisatiecultuur. Het zit verweven in gedrag, communicatie, leiderschap, samenwerking en de manier waarop organisaties omgaan met spanning, druk en veiligheid op de werkvloer.

Juist daarom hoort PSA een structurele plek te krijgen binnen de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).

Veel organisaties beschikken over een RI&E die op papier klopt, maar in de praktijk onvoldoende leeft binnen de organisatie. Maatregelen blijven liggen, situaties veranderen en ondertussen ontstaat het gevoel dat “alles geregeld is”.

En precies daar ontstaat risico.

Niet alleen richting wet- en regelgeving of inspectie, maar vooral binnen de organisatie zelf:

PSA vraagt daarom om meer dan een eenmalige inventarisatie. Het vraagt om voortdurende aandacht, eigenaarschap en structurele opvolging binnen beleid én cultuur.

KDI Partners, DAI Bedrijfsartsen en Academy INC geloven dat duurzame inzetbaarheid begint bij preventie.

Niet pas handelen wanneer medewerkers uitvallen, maar juist investeren in:

Binnen deze visie krijgt de bedrijfsarts een vernieuwde rol: niet alleen als uitvoerder van verzuimbegeleiding, maar als regievoerder van preventie en duurzame inzetbaarheid.

De bedrijfsarts kijkt daarbij niet uitsluitend naar individuele casuïstiek, maar juist naar patronen binnen teams en organisaties:

Hierdoor verschuift de focus van repareren naar structureel versterken.

Een gezonde organisatie ontstaat niet door één training of losse interventie.

PSA zit verweven in:

Daarom investeren KDI Partners, DAI Bedrijfsartsen en Academy INC gezamenlijk in een integrale aanpak waarin RI&E, preventie, scholing, gedragsverandering en duurzame inzetbaarheid samenkomen.

Binnen onze aanpak krijgt de bedrijfsarts een centrale rol als:

Hiermee ontstaat een structurele focus op preventie in plaats van uitsluitend verzuimbegeleiding.

Wij ondersteunen organisaties bij het actualiseren, verdiepen en praktisch toepasbaar maken van de RI&E, met specifieke aandacht voor PSA en duurzame inzetbaarheid.

Geen rapport voor de vorm, maar concrete handvatten waar organisaties direct mee verder kunnen.

Lees ook “PSA als onderdeel van de RI&E: van verplicht document naar praktisch preventie-instrument”

Academy INC verzorgt op maat gemaakte, praktijkgerichte trainingen en programma’s op het gebied van

Praktisch toepasbaar binnen organisaties, gemeenten, zorginstellingen, onderwijs en woningcorporaties.

Veel organisaties behandelen PSA nog als een tijdelijk project of verplicht onderdeel van wetgeving. Maar duurzame preventie vraagt om structurele aandacht.

Vergelijk het met het trainen van een spier:
het vraagt onderhoud, ontwikkeling en continue versterking.

Organisaties die vroegtijdig investeren in gezonde werkculturen creëren ruimte voor:

Via KDI Partners kunnen organisaties gekoppeld worden aan passende bedrijfsartsen vanuit DAI Bedrijfsartsen — een onafhankelijk landelijk netwerk van bedrijfsarsten en HR.

Samen met Academy INC ontstaat een schaalbaar netwerkmodel met:

Elke organisatie heeft haar eigen specifieke wensen en behoeften. Of het nu gaat om de inzet van bedrijfsartsen, het actualiseren van de RI&E of het aanbieden van maatwerkprogramma’s, wij gaan graag het verkennende gesprek aan. Afhankelijk van de specifieke vraagstukken wordt de intake verzorgd door één van onze experts.

E-mail: secretariaat@academyinc.nl

De Monitor Gezond Werken in de Zorg 2025 laat zien dat de mentale gezondheid van zorgprofessionals onder toenemende druk staat. Ruim een derde van de zorgmedewerkers was het afgelopen jaar afwezig door gezondheidsklachten, en bij bijna de helft daarvan hangt dit (gedeeltelijk) samen met het werk. (IZZ)

Belangrijke bevindingen uit het onderzoek:

Het goede nieuws >>Tegelijkertijd laat de monitor zien dat bevlogenheid hoog blijft: bijna 70% van de zorgprofessionals voelt zich energiek en betrokken bij het werk, wat een belangrijke beschermende factor is tegen uitval en vertrek. (LinkedIn)

Conclusie: De zorgsector kent veel bevlogen professionals, maar de mentale belasting is structureel hoog. Emotionele werkdruk, ongewenst gedrag en gebrek aan steun of mensgericht leiderschap vergroten het risico op uitputting, ziekteverzuim en uitstroom uit de zorg. Vooral jonge medewerkers overwegen vaker om de sector te verlaten.De belangrijkste sleutel ligt volgens het onderzoek in een gezonder werkklimaat en mensgericht leiderschap: organisaties die investeren in ondersteuning, veiligheid en aandacht voor medewerkers vergroten de kans dat zorgprofessionals duurzaam inzetbaar blijven.

Dit kwalitatieve, longitudinale onderzoek richt zich op de vraag wat werknemers met psychische klachten zélf zien als primaire oorzaak van hun ziekteverzuim. In totaal werden 34 werkenden tweemaal geïnterviewd: kort na ziekmelding en na herstel of na zes maanden. Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen kort (<3 maanden), middellang (3–6 maanden) en langdurig (>6 maanden) verzuim.

Uit de interviews kwamen zeven hoofdthema’s naar voren als oorzaken van verzuim. De vier meest voorkomende zijn:

Opvallend is dat geen enkele respondent de psychische klachten zelf als primaire oorzaak van het verzuim noemde. De klachten werden gezien als gevolg van werkgerelateerde factoren, niet als startpunt.

De oorzaken bleken grotendeels overeen te komen tussen de groepen, maar er waren twee belangrijke verschillen:

Het onderzoek laat zien dat verzuim bij psychische klachten niet uitsluitend een individueel of medisch probleem is, maar sterk samenhangt met de werkomgeving en organisatiecultuur. Belangrijke preventieve aandachtspunten zijn:

Ziekteverzuim bij psychische klachten is een complex en multifactorieel vraagstuk, maar de werkomgeving speelt een doorslaggevende rol. Preventie vraagt daarom niet alleen aandacht voor individuele veerkracht, maar vooral voor leiderschap, werkorganisatie en betekenisvol werk. Werkgevers die verzuim willen verminderen, zullen nadrukkelijk ook naar hun eigen rol moeten kijken.

▶ prof. dr. Evelien Brouwers, emeritus prof. dr. Jaap van Weeghel,
emeritus prof. dr. Jac van der Klink en prof. dr. Margot Joosen
zijn verbonden aan Tranzo, Tilburg University, Tilburg
e.p.m.brouwers@tilburguniversity.edu
▶ dr. Marjolein Lugtenberg, dermatologie, Erasmus University, Rotterdam
▶ dr. Iris Arends, sociale geneeskunde, University Medical Center, Groningen
▶ drs. Benedikte Schaapveld, bedrijfsarts bij het ministerie
van Buitenlandse Zaken, Den Haag
▶ dr. Berend Terluin, huisartsgeneeskunde, Amsterdam UMC,
Vrije Universiteit, Amsterdam

Helaas krijgen steeds meer beroepsgroepen te maken met agressie op de werkvloer. Uit het onderzoek van PGGM & CO en Ipsos blijkt dat 74% van de professionals in zorg en welzijn het afgelopen jaar te maken had met agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer.

Miljoenen werkenden in Nederland hebben wekelijks en soms dagelijks te maken met intimidatie, agressie en zelfs met fysiek geweld. Volgens TNO kan blootstelling aan agressie op het werk tot twee jaar na het incident leiden tot ernstige gezondheidsschade zoals burnoutklachten en tot meer verzuim.

Agressie is een veel voorkomend thema in organisaties en vanuit de overheid is het verplicht om hiervoor een plan van aanpak te hebben. Huisartsen, doktersassistenten, apothekers, verpleegkundigen en andere zorgverleners hebben met regelmaat te maken met agressie. 

Om goede zorg te verlenen is het welzijn van zorgverleners van cruciaal belang. 

Bestuurders van zorginstellingen, ziekenhuizen, huisartsenposten en de praktijkmanagers werkzaam in de zorg zouden meer aandacht moeten besteden aan een gezonde bedrijfsstructuur, c.q. Organisatiecultuur.

Gedrag roept gedrag op

Wat is jouw eerste reactie wanneer je het gedrag van een ander als belemmerend of grensoverschrijdend ervaart?

Eisende patienten die meteen geholpen willen worden, familieleden die het niet eens zijn met de behandeling en talloze andere voorbeelden. Deze vervelende situaties hebben ook directe consequenties voor het plezier waarmee zorgverleners hun belangrijke werk doen.

In een beladen gesprek hebben we haast allemaal de neiging om hetzij te vermijden, te vluchten, hetzij te vechten – in alle mogelijke verhulde of openlijk zware varianten.

Luister naar het fluisteren van je lichaam zodat het niet hoeft te schreeuwen

Inzicht in eigen gedrag

Wanneer de spanning om te snijden is, is inzicht in het eigen gedrag van groot belang. Hoe sneller en effectiever je reageert, des te effectiever escalerende situaties in goede banen geleid kunnen worden. Leer om voorbij jouw primaire reactie effectief gedrag in te zetten wat helpt bij agressieve situaties. Dat lukt door te trainen en te oefenen.

Van belang is om altijd in een beladen setting je eigen spanning te reguleren, zodat je vanuit een neutrale houding het gesprek in positieve zin kan beïnvloeden. 

De praktijk blijft weerbarstig. Bewustwording en het beschikken over vaardigheden is en blijft een pré. Oefening baart immers kunst. 

Diverse vormen van agressie 

• Frustratie-agressie, gericht op zichzelf of de organisatie. Frustratiegedrag (gevoel) komt voort uit onmacht en uit zich vaak onbewust vanuit een impuls (gevoel). 

• Instrumentele agressie, gericht op de persoon. Instrumenteel gedrag (rationeel) is altijd doelbewust en is erop gericht macht te krijgen over de ander.

• Fysieke agressie: voorbeelden van fysieke agressie zijn: slaan, schoppen, spugen en bewust vernielen van spullen. Zeg nee tegen agressie. 

• Psychopathologische agressie: psychopathologische agressie kan voorkomen bij een psychische crisis, geestesziekte of als gevolg van een verslaving. Persoonlijke veiligheid is dan het allerbelangrijkste. Houd afstand en probeer op een rustige manier in gesprek te komen. Schakel hulp in en zorg voor jezelf en collega’s.

Frustratie mag, zeg nee tegen agressie 

Onmacht : Gericht op zichzelf

Contact maken , luisteren , samenvatten , doorvragen. Vragen stellen vanuit interesse en belangstelling

Onmacht : Gericht op organisatie 

Contact maken , luisteren , samenvatten , doorvragen. Vragen stellen vanuit interesse en belangstelling

Macht : Gericht op de persoon 

Gedrag concreet benoemen. Grens – STOP met ik-boodschap. Keuze (optioneel) bij doorgaan 

Fysieke agressie 

Gesprek beeindigen. Zorg voor je veiligheid. Doe aangifte 

Bespreken van normen, waarden en vooral grenzen helpt teamleden om ongewenst gedrag te herkennen. Het maakt bewuster van het eigen gedrag naar anderen. Om een eenduidige lijn te trekken, qua organisatienorm en persoonlijke norm, is de gedragsmatrix “Zeg nee tegen agressie” vormgegeven. Zo compact als het kan en zo praktisch mogelijk.

De gedragsmatrix “Zeg nee tegen agressie”. Gedrag herkennen en erop inspelen.

Voor een incompany training “Zeg nee tegen agressie”, neem gerust contact met ons op.

www.zegneetegenagressie.nl                    planning@dai-artsen.nl

Het ziekteverzuim neemt toe, het was vorig jaar voor het eerst in twee decennia boven de 5 procent. Zou je denken, dat is logisch, want er was corona, maar vooral uitval door psychische klachten zit in de lift. Met econoom Nic Vrieselaar en bedrijfsarts Boyd Thijssens bespreken we hoe dat komt, en hoe je het voorkomt.

https://content10c4d.omroep.nl/urishieldv2/l27m7b0e5b0e3032acfe0063bc3bbf000000.093fb37bdcd17c37a6352404299d37fc/arla/p/npo/visualradio/nporadio1_vsr/2023/1/9/nporadio1_vsr-20230109-101106-0084re.mp4

Helaas krijgen steeds meer beroepsgroepen te maken met agressie op de werkvloer. Uit het onderzoek van PGGM & CO en Ipsos blijkt dat 74% van de professionals in zorg en welzijn het afgelopen jaar te maken had met agressie en ongewenst gedrag op de werkvloer.

Miljoenen werkenden in Nederland hebben wekelijks en soms dagelijks te maken met intimidatie, agressie en zelfs met fysiek geweld. Volgens TNO kan blootstelling aan agressie op het werk tot twee jaar na het incident leiden tot ernstige gezondheidsschade zoals burnoutklachten en tot meer verzuim.

Agressie is een veel voorkomend thema in organisaties en vanuit de overheid is het verplicht om hiervoor een plan van aanpak te hebben. Huisartsen, doktersassistenten, apothekers, verpleegkundigen en andere zorgverleners hebben met regelmaat te maken met agressie. 

Om goede zorg te verlenen is het welzijn van zorgverleners van cruciaal belang. 

Bestuurders van zorginstellingen, ziekenhuizen, huisartsenposten en de praktijkmanagers werkzaam in de zorg zouden meer aandacht moeten besteden aan een gezonde bedrijfsstructuur, c.q. Organisatiecultuur.

Gedrag roept gedrag op

Wat is jouw eerste reactie wanneer je het gedrag van een ander als belemmerend of grensoverschrijdend ervaart?

Eisende patienten die meteen geholpen willen worden, familieleden die het niet eens zijn met de behandeling en talloze andere voorbeelden. Deze vervelende situaties hebben ook directe consequenties voor het plezier waarmee zorgverleners hun belangrijke werk doen.

In een beladen gesprek hebben we haast allemaal de neiging om hetzij te vermijden, te vluchten, hetzij te vechten – in alle mogelijke verhulde of openlijk zware varianten.

Luister naar het fluisteren van je lichaam zodat het niet hoeft te schreeuwen

Inzicht in eigen gedrag

Wanneer de spanning om te snijden is, is inzicht in het eigen gedrag van groot belang. Hoe sneller en effectiever je reageert, des te effectiever escalerende situaties in goede banen geleid kunnen worden. Leer om voorbij jouw primaire reactie effectief gedrag in te zetten wat helpt bij agressieve situaties. Dat lukt door te trainen en te oefenen.

Van belang is om altijd in een beladen setting je eigen spanning te reguleren, zodat je vanuit een neutrale houding het gesprek in positieve zin kan beïnvloeden. 

De praktijk blijft weerbarstig. Bewustwording en het beschikken over vaardigheden is en blijft een pré. Oefening baart immers kunst. 

Diverse vormen van agressie 

• Frustratie-agressie, gericht op zichzelf of de organisatie. Frustratiegedrag (gevoel) komt voort uit onmacht en uit zich vaak onbewust vanuit een impuls (gevoel). 

• Instrumentele agressie, gericht op de persoon. Instrumenteel gedrag (rationeel) is altijd doelbewust en is erop gericht macht te krijgen over de ander.

• Fysieke agressie: voorbeelden van fysieke agressie zijn: slaan, schoppen, spugen en bewust vernielen van spullen. Zeg nee tegen agressie. 

• Psychopathologische agressie: psychopathologische agressie kan voorkomen bij een psychische crisis, geestesziekte of als gevolg van een verslaving. Persoonlijke veiligheid is dan het allerbelangrijkste. Houd afstand en probeer op een rustige manier in gesprek te komen. Schakel hulp in en zorg voor jezelf en collega’s.

Frustratie mag, zeg nee tegen agressie 

Onmacht : Gericht op zichzelf

Contact maken , luisteren , samenvatten , doorvragen. Vragen stellen vanuit interesse en belangstelling

Onmacht : Gericht op organisatie 

Contact maken , luisteren , samenvatten , doorvragen. Vragen stellen vanuit interesse en belangstelling

Macht : Gericht op de persoon 

Gedrag concreet benoemen. Grens – STOP met ik-boodschap. Keuze (optioneel) bij doorgaan 

Fysieke agressie 

Gesprek beeindigen. Zorg voor je veiligheid. Doe aangifte 

Bespreken van normen, waarden en vooral grenzen helpt teamleden om ongewenst gedrag te herkennen. Het maakt bewuster van het eigen gedrag naar anderen. Om een eenduidige lijn te trekken, qua organisatienorm en persoonlijke norm, is de gedragsmatrix “Zeg nee tegen agressie” vormgegeven. Zo compact als het kan en zo praktisch mogelijk.

De gedragsmatrix “Zeg nee tegen agressie”. Gedrag herkennen en erop inspelen.

Voor een incompany training “Zeg nee tegen agressie”, neem gerust contact met ons op.

www.zegneetegenagressie.nl                    planning@dai-artsen.nl

Ziekenhuizen kunnen nauwelijks meer tegenslagen aan en dat komt door de manier waarop verzekeraars contracten afsluiten. Dat zegt Pier Eringa, scheidend interimbaas van het Zoetermeerse LangeLand Ziekenhuis. ‘De dominantie van banken en verzekeraars is spectaculair’, zegt hij. Hij pleit ervoor dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ingrijpt.

‘Ziekenhuizen in Nederland zijn financieel heel kwetsbaar. de reden daarvan is dat ze geen normaal rendement kunnen draaien’, zegt Eringa. ‘Dat geldt niet alleen voor het LangeLand, maar voor veel ziekenhuizen in Nederland. Dat komt door de strakke manier van contracteren van verzekeraars.’

Het afgelopen jaar heeft Eringa veel met banken en verzekeraars om tafel gezeten. Het was zijn opdracht als tijdelijk bestuurder om een fusie tot stand te brengen tussen het Haagse HagaZiekenhuis en het kwijnende LangeLand. Dat werd binnen de Reinier Haga Groep overeind gehouden door Reinier de Graaf uit Delft en het HagaZiekenhuis.

Hij noemt de rol van verzekeraars en ook van banken ‘spectaculair’. Het leidt er volgens Eringa toe dat een ziekenhuis per jaar maar ongeveer 1 procent winst kan maken. Dat zou minimaal vijf á zes procent moeten zijn.

‘Ziekenhuizen kunnen nu zelfs een klein tikje niet meer opvangen. Dat verandert als je zorgt dat ze wel een normaal rendement kunnen maken.’ De vertrekkende tijdelijke baas van het LangeLand Ziekenhuis noemt het Nederlandse systeem van financiering ‘niet gezond’.

Een oplossing moet van het ministerie van Volksgezondheid komen, denkt Eringa. Dat moet het hele systeem van financiering en contractering tegen het licht houden en aanpassen. ‘Zeker als je ziet dat tientallen Nederlandse ziekenhuizen in de problemen zijn gekomen na corona, is duidelijk dat de politiek moet ingrijpen.’

Pier Eringa zei dit in een afscheidsinterview wat Omroep West met hem had. Dit gesprek is dinsdag te lezen op onze website en op de app. Eringa stopt op 31 december in Zoetermeer. Halverwege januari begint hij aan een nieuwe klus bij de Gelre Ziekenhuizen in Apeldoorn en Zutphen. Die dreigen 20 miljoen euro verlies te leiden.

Brom : Omroep west 26 December

NOS Nieuws. 23 dec 2022

Zorgorganisaties gaan de krachten bundelen om agressie en intimidatie door patiënten aan te pakken. Afgelopen zomer bleek uit onderzoek van de NOS en apothekersorganisatie KNMP dat agressie in de apotheek zorgwekkend vaak voorkomt. Collega’s in de eerstelijnszorg herkennen het probleem.

Beroepsverenigingen van verloskundigen (KNOV), tandartsen (KNMT), fysiotherapeuten (KNGF) en huisartsen (LHV) slaan samen met de apothekers de handen ineen om met het ministerie van Volksgezondheid te bekijken hoe agressie in de zorg verminderd kan worden. Door samen te werken hoopt KNMP-voorzitter Aris Prins “dat wij als organisaties laten zien dat we in de zorg met zijn allen solidair zijn. Als je aan een van ons komt, kom je aan ons allemaal.”

Uit de enquête van de KNMP en NOS onder bijna 850 van de 2000 aangesloten apothekers bleek dat gefrustreerde en agressieve patiënten aan de balie de belangrijkste reden voor apothekersassistenten waren om te stoppen.

Link>>>>>>>

Ongeveer 20 jaar geleden deden ze hun intrede in de huisartsenzorg: de verpleegkundig specialist en de physician assistant. Relatief zijn het nog jonge beroepsgroepen en in het werkveld bestaat nog veel onbekendheid over deze functies. Des te meer reden om hier iets te vertellen over deze master opgeleide professional

Door:Jacky Loobeek

In de huisartsenzorg is samenwerken met een verpleegkundig specialist (VS) of een physician assistant (PA) een interessante manier om de continuïteit van zorg duurzaam te waarborgen.

De VS en PA behandelen allebei patiënten van jong tot oud die voor een veelvoorkomende klacht contact opnemen met de huisartsenpraktijk. Net zoals een huisarts nemen de VS en PA een anamnese af, doen lichamelijk onderzoek, stellen een diagnose, geven advies of schrijven medicijnen voor. Ze werken zelfstandig en overleggen als het nodig is met de huisarts. Daarbij hebben ze dezelfde wettelijke bevoegdheden.

De taken van de VS en PA in de huisartsenzorg lijken dus op elkaar, maar toch is er een onderscheid. De PA werkt in het medisch domein, heeft een bredere medische scholing dan een VS en ziet een breder scala aan klachten. De VS integreert medische en verpleegkundige zorg. Zij behandelt veel voorkomende klachten op het spreekuur. Met haar brede blik is de VS daarbij uitermate geschikt om als regiebehandelaar in te zetten voor een specifieke doelgroep, zoals bijvoorbeeld ouderenzorg, of palliatieve zorg. En ook voor het meer verbinden van de huisartsenzorg met de wijk. Meer dan een PA is de VS geschoold in het opzetten van kwaliteitsprojecten.

https://nvvpm.com/insights/de-vs-en-pa-in-de-huisartsenzorg