Agressie in de zorg? Dat kun je niet maken.

Dit artikel is eerder gepubliceerd via de nieuwsbrief Zorginnovatie. Door Rubik Nazarian,

Inleiding

Agressie in de zorg is al lang geen uitzondering meer, maar een structureel maatschappelijk probleem. De impact gaat verder dan het individuele incident: het raakt zorgverleners persoonlijk, ondermijnt teams en zet de kwaliteit van zorg onder druk. In combinatie met de al hoge werkdruk heeft agressie een directe negatieve invloed op de duurzame inzetbaarheid van zorgprofessionals. Het vraagt daarom om actief leiderschap. Bestuurders, praktijkmanagers en leidinggevenden spelen een cruciale rol in het creëren van een veilige werkomgeving en een gezonde organisatiecultuur. In dit artikel staan vier vragen centraal: 1. Wat is de omvang van het probleem? 2. Hoe is agressie te voorkomen? 3. Hoe ga je om met agressie in complexe situaties? en 4. Wat is de rol van training en organisatieontwikkeling?

1. Wat is de omvang van agressie tegen zorgprofessionals?

De cijfers laten weinig ruimte voor twijfel: agressie in de zorg komt frequent voor en is wijdverspreid. Binnen de huisartsenzorg krijgt een groot deel van de medewerkers te maken met agressie of ongewenst gedrag: 77% vanuit patiënten, 54% vanuit naasten en 21% vanuit collega’s of leidinggevenden (Bron: SSFH). Ook bredere cijfers uit de zorgsector onderstrepen de ernst van het probleem. Onderstaan gegevens komen uit de IZZ-monitor 2023 (zie ook Spoek, 2025):  

  • 55% ervaart maandelijks agressie van patiënten of cliënten
  • 33% van de agressie komt van familieleden
  • In de GGZ en GHZ wordt zelfs 70% maandelijks geconfronteerd met agressie
  • 80% zoekt steun bij collega’s
  • 24% overweegt te stoppen vanwege agressie-ervaringen
  • Slechts 7% deed in 2023 aangifte bij de politie

Daarnaast blijkt uit onderzoek van PGGM & CO en Ipsos dat maar liefst 74% van de professionals in zorg en welzijn het afgelopen jaar te maken had met agressie of ongewenst gedrag op de werkvloer.

De gevolgen zijn ingrijpend en raken de kern van het functioneren van organisaties: Agressie leidt tot afname van werkplezier, verslechtering van de werksfeer en toename van verzuim en uitval. Agressie is daarmee niet alleen een veiligheidsvraagstuk, maar ook een fundamenteel organisatieprobleem.

2. Hoe is agressie te voorkomen?

Patiënten, cliënten en familieleden verwachten snelle oplossingen, terwijl personeelstekorten en oplopende wachttijden de frustratie vergroten. Die spanning komt vervolgens vaak terecht bij de zorgverlener. Daarnaast spelen andere factoren een rol: complexe problematiek, maatschappelijke verharding, stress, taalbarrières en beperkte gezondheidsvaardigheden. Al deze elementen zorgen ervoor dat emoties sneller oplopen. Er bestaan diverse vormen van agressie:

  • Frustratie-agressieGericht op zichzelf of de organisatie. Ontstaat vanuit onmacht en uit zich vaak impulsief en emotioneel.
  • Instrumentele agressieGericht op de ander. Doelbewust gedrag, ingezet om invloed of controle uit te oefenen.
  • Fysieke agressie: Zichtbaar en grensoverschrijdend gedrag, zoals slaan, schoppen, spugen of vernieling. Dit vraagt om een duidelijke grens: zeg nee tegen agressie.
  • Psychopathologische agressie: Komt voor bij psychische crisis, psychiatrische aandoeningen of verslaving. Veiligheid staat hier altijd voorop: houd afstand, blijf rustig en schakel tijdig hulp in.

Tijdig begrenzen van agressie en contacthouden: dat is topsport

Agressie volledig voorkomen is niet altijd mogelijk. Wat wél mogelijk is, is de-escalerend handelen. Agressie begint zelden met schreeuwen of fysiek geweld. Het ontstaat vaak subtiel: in kleine signalen. Iemand voelt zich niet gehoord of begrepen, frustratie bouwt zich op en emoties lopen langzaam op. Als deze signalen niet tijdig worden herkend en opgevangen, kan onmacht omslaan in grensoverschrijdend gedrag. Hier ligt een belangrijke en uitdagende rol voor de zorgverlener. Het vraagt het vermogen om emoties te reguleren – zowel die van de ander als die van jezelf – en om tijdig te begrenzen met behoud van contact. Dat is topsport. Daarbij helpt de context niet altijd mee. Wachttijden, wisselingen in medicatie en de manier waarop zorg is georganiseerd, vergroten vaak de spanning. De frustratie die daaruit ontstaat, komt regelmatig bij de zorgverlener terecht – ook als de oorzaak elders ligt.

Organisatienorm: ‘Zeg NEE tegen agressie’

Om een duidelijke en eenduidige lijn te creëren -zowel op organisatieniveau als in het dagelijks handelen – is de gedragsmatrix Zeg nee tegen agressie ontwikkeld. (Redactie: deze is voor de leesbaarheid niet afgedrukt in de Nieuwsbrief, maar wel apart aan te klikken). Het uitgangspunt is helder: emotie mag, agressie niet. De eerste en tweede kolom van de matrix beschrijven emotie en de vierde kolom betreft de vormen van agressie.

3. Hoe ga je om met agressie in complexe zorgsituaties?

Elke context vraagt om een andere benadering. Wij geven drie voorbeelden waar agressie vaak voorkomt: Ambulancezorg, seh’s en ouderenzorg. De ambulancezorg werkt onder tijdsdruk en met onvoorspelbaarheid. Agressie ontstaat vaak vanuit paniek en controle verlies bij patiënten en omstanders. Effectief handelen betekent snel contact maken (“Ik ben hier om te helpen”), regie nemen, eigen stress reguleren en grenzen stellen met behoud van contact. Bij de Spoedeisende hulp (SEH) ervaren bezoekers wachttijden en spanning over wat er aan de hand is met de patiënt. Agressie ontstaat hier vaak door onbegrip over wachttijden en triage. Belangrijke interventies zijn actief informeren, uitleg geven over prioritering, vroegtijdig begrenzen van agressie en goede teamcoördinatie bij escalatie. Bij Ouderenzorg is vaak sprake van onbegrepen gedrag. Agressie is hier vaak geen bewuste keuze, maar een uiting van dementie, angst of desoriëntatie. De aanpak verschuift van begrenzen naar begrijpen.

In de huisartsenzorg en de tweedelijnszorg krijgen zorgverleners regelmatig te maken met hoogoplopende emoties en weerstand. De praktijk is weerbarstig en ook fysiek geweld komt voor. De veiligheid van de zorgverlener staat daarbij altijd voorop. Laten we daarom zuinig zijn op het welzijn van zorgverleners – dat is essentieel voor goede en duurzame zorg.

4. Van kennis naar gedrag: de rol van training en organisatie

De praktijk laat zien dat kennis alleen niet volstaat. Het draait om zelfmanagement, de-escalerend optreden en mentale weerbaarheid van de zorgprofessionals. Effectief omgaan met agressie vraagt om inzicht in gedrag, zelfmanagement en de juiste interventies op het juiste moment. Trainingscentra, waaronder het platform van jonge DAI-artsen en hun opleidingscentrum Incorporate INc, bieden een aantal gecertificeerde trainingen aan, zoals: realistische praktijksimulaties, het herkennen van gedragspatronen, zelfmanagement door de professional onder druk, de-escalerende technieken, emotieregulatie en tijdig begrenzen met behoud van contact. Er bestaan ook andere trainingscentrum. Direct toepasbare interventies tref je aan op www.academyinc.nl

Over de auteur

Rubik Nazarian
Rubik Nazarian is trainer en communitymanager bij DAI Artsen. Vanuit Academy Inc. verzorgt hij, samen met een ervaren team van trainers, opleidingen en trainingen op het gebied van duurzame inzetbaarheid. De focus ligt op het bevorderen van een gezond werkklimaat, met thema’s als werkplezier, sociaal-psychologische veiligheid, Zeg NEE tegen agressie en leiderschapstrainingen.

Over DAI-artsen en het trainingscentrum Academy Inc en DAI-artsen

DAI Artsen is een onafhankelijk professioneel en vernieuwend netwerk van en voor artsen en artsen in opleiding. Onze missie: een beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gezond gedrag, mens en maatschappij.

Academy INC is het opleidingsinstituut dat verbonden is aan de DAI-platforms. Het biedt, geaccrediteerde scholingen voor professionals, gericht op het versterken van werkplezier en welzijn.

KDI-Partners: Bedrijfsartsen en HR-professionals bundelen hun krachten voor een vitaal en gezond werkklimaat.

Agressie in de zorg? Dat kun je niet maken.

Dit artikel is eerder gepubliceerd via de nieuwsbrief Zorginnovatie. Door Rubik Nazarian,

Inleiding

Agressie in de zorg is al lang geen uitzondering meer, maar een structureel maatschappelijk probleem. De impact gaat verder dan het individuele incident: het raakt zorgverleners persoonlijk, ondermijnt teams en zet de kwaliteit van zorg onder druk. In combinatie met de al hoge werkdruk heeft agressie een directe negatieve invloed op de duurzame inzetbaarheid van zorgprofessionals. Het vraagt daarom om actief leiderschap. Bestuurders, praktijkmanagers en leidinggevenden spelen een cruciale rol in het creëren van een veilige werkomgeving en een gezonde organisatiecultuur. In dit artikel staan vier vragen centraal: 1. Wat is de omvang van het probleem? 2. Hoe is agressie te voorkomen? 3. Hoe ga je om met agressie in complexe situaties? en 4. Wat is de rol van training en organisatieontwikkeling?

1. Wat is de omvang van agressie tegen zorgprofessionals?

De cijfers laten weinig ruimte voor twijfel: agressie in de zorg komt frequent voor en is wijdverspreid. Binnen de huisartsenzorg krijgt een groot deel van de medewerkers te maken met agressie of ongewenst gedrag: 77% vanuit patiënten, 54% vanuit naasten en 21% vanuit collega’s of leidinggevenden (Bron: SSFH). Ook bredere cijfers uit de zorgsector onderstrepen de ernst van het probleem. Onderstaan gegevens komen uit de IZZ-monitor 2023 (zie ook Spoek, 2025):  

  • 55% ervaart maandelijks agressie van patiënten of cliënten
  • 33% van de agressie komt van familieleden
  • In de GGZ en GHZ wordt zelfs 70% maandelijks geconfronteerd met agressie
  • 80% zoekt steun bij collega’s
  • 24% overweegt te stoppen vanwege agressie-ervaringen
  • Slechts 7% deed in 2023 aangifte bij de politie

Daarnaast blijkt uit onderzoek van PGGM & CO en Ipsos dat maar liefst 74% van de professionals in zorg en welzijn het afgelopen jaar te maken had met agressie of ongewenst gedrag op de werkvloer.

De gevolgen zijn ingrijpend en raken de kern van het functioneren van organisaties: Agressie leidt tot afname van werkplezier, verslechtering van de werksfeer en toename van verzuim en uitval. Agressie is daarmee niet alleen een veiligheidsvraagstuk, maar ook een fundamenteel organisatieprobleem.

2. Hoe is agressie te voorkomen?

Patiënten, cliënten en familieleden verwachten snelle oplossingen, terwijl personeelstekorten en oplopende wachttijden de frustratie vergroten. Die spanning komt vervolgens vaak terecht bij de zorgverlener. Daarnaast spelen andere factoren een rol: complexe problematiek, maatschappelijke verharding, stress, taalbarrières en beperkte gezondheidsvaardigheden. Al deze elementen zorgen ervoor dat emoties sneller oplopen. Er bestaan diverse vormen van agressie:

  • Frustratie-agressieGericht op zichzelf of de organisatie. Ontstaat vanuit onmacht en uit zich vaak impulsief en emotioneel.
  • Instrumentele agressieGericht op de ander. Doelbewust gedrag, ingezet om invloed of controle uit te oefenen.
  • Fysieke agressie: Zichtbaar en grensoverschrijdend gedrag, zoals slaan, schoppen, spugen of vernieling. Dit vraagt om een duidelijke grens: zeg nee tegen agressie.
  • Psychopathologische agressie: Komt voor bij psychische crisis, psychiatrische aandoeningen of verslaving. Veiligheid staat hier altijd voorop: houd afstand, blijf rustig en schakel tijdig hulp in.

Tijdig begrenzen van agressie en contacthouden: dat is topsport

Agressie volledig voorkomen is niet altijd mogelijk. Wat wél mogelijk is, is de-escalerend handelen. Agressie begint zelden met schreeuwen of fysiek geweld. Het ontstaat vaak subtiel: in kleine signalen. Iemand voelt zich niet gehoord of begrepen, frustratie bouwt zich op en emoties lopen langzaam op. Als deze signalen niet tijdig worden herkend en opgevangen, kan onmacht omslaan in grensoverschrijdend gedrag. Hier ligt een belangrijke en uitdagende rol voor de zorgverlener. Het vraagt het vermogen om emoties te reguleren – zowel die van de ander als die van jezelf – en om tijdig te begrenzen met behoud van contact. Dat is topsport. Daarbij helpt de context niet altijd mee. Wachttijden, wisselingen in medicatie en de manier waarop zorg is georganiseerd, vergroten vaak de spanning. De frustratie die daaruit ontstaat, komt regelmatig bij de zorgverlener terecht – ook als de oorzaak elders ligt.

Organisatienorm: ‘Zeg NEE tegen agressie’

Om een duidelijke en eenduidige lijn te creëren -zowel op organisatieniveau als in het dagelijks handelen – is de gedragsmatrix Zeg nee tegen agressie ontwikkeld. (Redactie: deze is voor de leesbaarheid niet afgedrukt in de Nieuwsbrief, maar wel apart aan te klikken). Het uitgangspunt is helder: emotie mag, agressie niet. De eerste en tweede kolom van de matrix beschrijven emotie en de vierde kolom betreft de vormen van agressie.

3. Hoe ga je om met agressie in complexe zorgsituaties?

Elke context vraagt om een andere benadering. Wij geven drie voorbeelden waar agressie vaak voorkomt: Ambulancezorg, seh’s en ouderenzorg. De ambulancezorg werkt onder tijdsdruk en met onvoorspelbaarheid. Agressie ontstaat vaak vanuit paniek en controle verlies bij patiënten en omstanders. Effectief handelen betekent snel contact maken (“Ik ben hier om te helpen”), regie nemen, eigen stress reguleren en grenzen stellen met behoud van contact. Bij de Spoedeisende hulp (SEH) ervaren bezoekers wachttijden en spanning over wat er aan de hand is met de patiënt. Agressie ontstaat hier vaak door onbegrip over wachttijden en triage. Belangrijke interventies zijn actief informeren, uitleg geven over prioritering, vroegtijdig begrenzen van agressie en goede teamcoördinatie bij escalatie. Bij Ouderenzorg is vaak sprake van onbegrepen gedrag. Agressie is hier vaak geen bewuste keuze, maar een uiting van dementie, angst of desoriëntatie. De aanpak verschuift van begrenzen naar begrijpen.

In de huisartsenzorg en de tweedelijnszorg krijgen zorgverleners regelmatig te maken met hoogoplopende emoties en weerstand. De praktijk is weerbarstig en ook fysiek geweld komt voor. De veiligheid van de zorgverlener staat daarbij altijd voorop. Laten we daarom zuinig zijn op het welzijn van zorgverleners – dat is essentieel voor goede en duurzame zorg.

4. Van kennis naar gedrag: de rol van training en organisatie

De praktijk laat zien dat kennis alleen niet volstaat. Het draait om zelfmanagement, de-escalerend optreden en mentale weerbaarheid van de zorgprofessionals. Effectief omgaan met agressie vraagt om inzicht in gedrag, zelfmanagement en de juiste interventies op het juiste moment. Trainingscentra, waaronder het platform van jonge DAI-artsen en hun opleidingscentrum Incorporate INc, bieden een aantal gecertificeerde trainingen aan, zoals: realistische praktijksimulaties, het herkennen van gedragspatronen, zelfmanagement door de professional onder druk, de-escalerende technieken, emotieregulatie en tijdig begrenzen met behoud van contact. Er bestaan ook andere trainingscentrum. Direct toepasbare interventies tref je aan op www.academyinc.nl

Over de auteur

Rubik Nazarian
Rubik Nazarian is trainer en communitymanager bij DAI Artsen. Vanuit Academy Inc. verzorgt hij, samen met een ervaren team van trainers, opleidingen en trainingen op het gebied van duurzame inzetbaarheid. De focus ligt op het bevorderen van een gezond werkklimaat, met thema’s als werkplezier, sociaal-psychologische veiligheid, Zeg NEE tegen agressie en leiderschapstrainingen.

Over DAI-artsen en het trainingscentrum Academy Inc en DAI-artsen

DAI Artsen is een onafhankelijk professioneel en vernieuwend netwerk van en voor artsen en artsen in opleiding. Onze missie: een beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gezond gedrag, mens en maatschappij.

Academy INC is het opleidingsinstituut dat verbonden is aan de DAI-platforms. Het biedt, geaccrediteerde scholingen voor professionals, gericht op het versterken van werkplezier en welzijn.

KDI-Partners

Bedrijfsartsen en HR-professionals bundelen hun krachten voor een vitaal en gezond werkklimaat.

Zoektermen voor internet

Rubik Nazarian, beleidsontwikkeling, agressie in de zorg cijfers, de-escalerend werken zorg, agressie voorkomen huisartsenpraktijk, IZZ-monitor 2023 agressie, instrumentele agressie zorg, frustratie-agressie herkennen, veiligheid zorgprofessionals, training agressiebeheersing zorg, gedragsmatrix agressie, psychologische impact agressie zorgverleners

Bevlogen zorgprofessionals, maar een systeem dat knelt: mentale druk in de zorg neemt toe

De Monitor Gezond Werken in de Zorg 2025 laat zien dat de mentale gezondheid van zorgprofessionals onder toenemende druk staat. Ruim een derde van de zorgmedewerkers was het afgelopen jaar afwezig door gezondheidsklachten, en bij bijna de helft daarvan hangt dit (gedeeltelijk) samen met het werk. (IZZ)

Belangrijke bevindingen uit het onderzoek:

  • Hoge emotionele werkdruk: ongeveer 32,7% van de zorgmedewerkers ervaart vaak of altijd emotionele belasting. 
  • Emotionele uitputting: circa 13,5% voelt zich regelmatig emotioneel uitgeput. 
  • Ongewenst gedrag: ongeveer 66,7% van de medewerkers ervaart ongewenst gedrag van patiënten, familie, collega’s of leidinggevenden, wat de mentale belasting vergroot. 
  • Psychische hulp: zorgmedewerkers maken ongeveer twee keer zo vaak gebruik van psychische hulp als andere Nederlanders. (AD)
  • Leiderschap en organisatieklimaat: ongeveer de helft van de medewerkers ervaart dat leidinggevenden onvoldoende zicht hebben op wat er speelt op de werkvloer. (Nationale Zorggids)

Het goede nieuws >>Tegelijkertijd laat de monitor zien dat bevlogenheid hoog blijft: bijna 70% van de zorgprofessionals voelt zich energiek en betrokken bij het werk, wat een belangrijke beschermende factor is tegen uitval en vertrek. (LinkedIn)

Conclusie: De zorgsector kent veel bevlogen professionals, maar de mentale belasting is structureel hoog. Emotionele werkdruk, ongewenst gedrag en gebrek aan steun of mensgericht leiderschap vergroten het risico op uitputting, ziekteverzuim en uitstroom uit de zorg. Vooral jonge medewerkers overwegen vaker om de sector te verlaten.De belangrijkste sleutel ligt volgens het onderzoek in een gezonder werkklimaat en mensgericht leiderschap: organisaties die investeren in ondersteuning, veiligheid en aandacht voor medewerkers vergroten de kans dat zorgprofessionals duurzaam inzetbaar blijven.

Ziekteverzuim bij psychische klachten te voorkómen?

Dit kwalitatieve, longitudinale onderzoek richt zich op de vraag wat werknemers met psychische klachten zélf zien als primaire oorzaak van hun ziekteverzuim. In totaal werden 34 werkenden tweemaal geïnterviewd: kort na ziekmelding en na herstel of na zes maanden. Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen kort (<3 maanden), middellang (3–6 maanden) en langdurig (>6 maanden) verzuim.

Belangrijkste bevindingen

Uit de interviews kwamen zeven hoofdthema’s naar voren als oorzaken van verzuim. De vier meest voorkomende zijn:

  1. Hoge werkdruk en ongewenste veranderingen op het werk
    Werkdruk werd het vaakst genoemd als primaire oorzaak. Daarbij ging het om:
    • Feitelijke werkdruk (bijvoorbeeld personeelstekort, deadlines, overuren);
    • Ervaren werkdruk (zelfopgelegde druk door perfectionisme, verantwoordelijkheidsgevoel of bevlogenheid).
      Vooral de combinatie van deze twee vormen bleek risicovol en leidde vaak tot emotionele of fysieke uitputting.
  2. Slechte relatie met leidinggevende of collega’s
    Gebrek aan steun, zich niet gehoord voelen, ervaren onrecht of pesten droegen sterk bij aan uitval. De rol van de leidinggevende bleek hierin cruciaal.
  3. Niet-helpende gedachten en gevoelens
    Bijvoorbeeld moeite met grenzen stellen, controle willen houden, onzekerheid en een sterk verantwoordelijkheidsgevoel. Veel respondenten herkenden achteraf dat zij signalen van overbelasting te lang hadden genegeerd.
  4. Ineffectieve coping
    Vermijdingsgedrag en het niet bespreekbaar maken van overbelasting zorgden ervoor dat werknemers doorgingen tot volledige uitputting.

Opvallend is dat geen enkele respondent de psychische klachten zelf als primaire oorzaak van het verzuim noemde. De klachten werden gezien als gevolg van werkgerelateerde factoren, niet als startpunt.

Verschillen tussen kort en langdurig verzuim

De oorzaken bleken grotendeels overeen te komen tussen de groepen, maar er waren twee belangrijke verschillen:

  • Werknemers met kortdurend verzuim hadden vaak een positieve werkomgeving en haalden voldoening uit hun werk. Zij waren vooral “te hard gegaan”.
  • Werknemers met langdurig verzuim ervoeren vaker een ongunstige werksituatie: slechte relaties, weinig steun en minder regelmogelijkheden. Bovendien was hun werk inhoudelijk veranderd, waardoor het minder voldoening gaf. Vooral de combinatie van hoge werkdruk én werk dat geen energie meer gaf, speelde een belangrijke rol bij langdurige uitval.

Implicaties voor preventie

Het onderzoek laat zien dat verzuim bij psychische klachten niet uitsluitend een individueel of medisch probleem is, maar sterk samenhangt met de werkomgeving en organisatiecultuur. Belangrijke preventieve aandachtspunten zijn:

  • Structureel evalueren van feitelijke én ervaren werkdruk.
  • Bespreken wat werknemers waardevol en energiegevend werk vinden.
  • Investeren in relationele en communicatieve vaardigheden van leidinggevenden.
  • Creëren van een veilige cultuur waarin grenzen bespreekbaar zijn.
  • Tijdig inzetten van coaching en job crafting.

Conclusie

Ziekteverzuim bij psychische klachten is een complex en multifactorieel vraagstuk, maar de werkomgeving speelt een doorslaggevende rol. Preventie vraagt daarom niet alleen aandacht voor individuele veerkracht, maar vooral voor leiderschap, werkorganisatie en betekenisvol werk. Werkgevers die verzuim willen verminderen, zullen nadrukkelijk ook naar hun eigen rol moeten kijken.

▶ prof. dr. Evelien Brouwers, emeritus prof. dr. Jaap van Weeghel,
emeritus prof. dr. Jac van der Klink en prof. dr. Margot Joosen
zijn verbonden aan Tranzo, Tilburg University, Tilburg
e.p.m.brouwers@tilburguniversity.edu
▶ dr. Marjolein Lugtenberg, dermatologie, Erasmus University, Rotterdam
▶ dr. Iris Arends, sociale geneeskunde, University Medical Center, Groningen
▶ drs. Benedikte Schaapveld, bedrijfsarts bij het ministerie
van Buitenlandse Zaken, Den Haag
▶ dr. Berend Terluin, huisartsgeneeskunde, Amsterdam UMC,
Vrije Universiteit, Amsterdam

Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) in de Zorg

Uit een enquête , Medisch Contact onder verpleegkundigen op een chirurgische afdeling (respons: 52%) blijkt dat grensoverschrijdend gedrag vooral afkomstig is van patiënten en bezoekers, maar ook regelmatig voorkomt vanuit artsen. Meer dan de helft van het werkgerelateerde verzuim is gerelateerd aan PSA – waaronder hoge werkdruk, agressie, intimidatie en een gebrek aan steun op de werkvloer. Dit leidt tot een maatschappelijke kostenpost van maar liefst 4 miljard euro aan zorgkosten.

Werken aan een Gezond Werkklimaat

Het creëren van een gezond werkklimaat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bestuurders, leidinggevenden, HR-professionals én zorgverleners. Een gezond werkklimaat iverhoogt niet alleen het werkplezier en de kwaliteit van zorg, maar helpt ook om verzuim en uitval te voorkomen.

De drie pijlers van een Gezond Werkklimaat ( Academy INC © )

1. Gezonde Werkcultuur Een sterke werkcultuur vormt de basis voor welzijn op de werkvloer. Belangrijke elementen zijn:

  • Sociale veiligheid
  • Autonomie en zingeving
  • Een gezonde werk-privébalans

2. Psychologische Veiligheid Een werkomgeving waarin medewerkers zich vrij voelen om hun mening te geven, fouten te bespreken en hulp te vragen – zonder angst voor negatieve gevolgen.

3. Leiderschap & Vitaliteit Leiderschap dat actief investeert in de fysieke, mentale en emotionele gezondheid van medewerkers vergroot zowel de duurzame inzetbaarheid als het werkplezier.

Medewerkers die zich onveilig voelen, kunnen niet optimaal functioneren op hogere niveaus zoals verbondenheid, erkenning en zelfontplooiing.


Aan de slag met het bevorderen van een gezond werkklimaat?

Ben je leidinggevende, HR-manager of bestuurder binnen een zorginstelling of ziekenhuis?
Spreken bovenstaande thema’s u aan? Wil je meewerken aan praktische oplossingen, kennis delen, ervaringen uitwisselen of samen bouwen aan een platform voor een gezond werkklimaat?

Zorgverleners kunnen tegen onkostenvergoeding deelnemen aan de goed beoordeelde geaccrediteerde e-learning ‘Zeg nee tegen agressie’. Daarnaast werken we samen aan de verdere ontwikkeling van een bedrijfsgezondheidsplatform, met aandacht voor thema’s zoals vitaliteit, werkplezier en sociaal-psychologische veiligheid.

Neem vandaag nog contact op voor een vrijblijvend gesprek of om direct de e-learning aan te vragen. E-mail: secretariaat@academyinc.nl

Zorg voor de zorgverleners: samen werken aan een gezond werkklimaat

Bijna 40 procent van de zorgverleners overweegt om de zorgorganisatie of zelfs de hele zorgsector te verlaten. Ongeveer 10 procent is dit daadwerkelijk van plan. Deze cijfers hangen sterk samen met de toenemende werkdruk, agressie en de mentale en fysieke gezondheid van zorgmedewerkers.

Zorgprofessionals staan dag in dag uit klaar voor anderen.

In een tijd van toenemende werkdruk en dreigende uitval is het cruciaal te investeren in sociale en psychologische veiligheid, werkplezier en het verminderen van werkdruk. Agressie en hoge werkdruk hebben een aantoonbaar negatief effect op het welzijn en inzetbaarheid van zorgverle

Het creëren van een gezond werkklimaat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bestuurders, managers, hr-medewerkers en zorgverleners. Een gezonde werkomgeving vergroot niet alleen het werkplezier en de kwaliteit van zorg, maar helpt ook om uitval te voorkomen.

Een gezond werkklimaat steunt op drie pijlers: een gezonde werkcultuur, psychologische veiligheid en investeren in vitaliteit.


Werken aan een Gezond Werkklimaat


Wij onderscheiden drie pijlers van een Gezond Werkklimaat:

1 – Gezonde Werkcultuur
Een sterke werkcultuur vormt de basis voor welzijn op de werkvloer. Belangrijke elementen zijn:

  • Sociale veiligheid
  • Autonomie en zingeving
  • Een gezonde werk-privébalans

2 – Psychologische Veiligheid
Een werkomgeving waarin medewerkers zich vrij voelen om hun mening te delen, fouten te bespreken en hulp te vragen — zonder angst voor negatieve gevolgen.

3 – Leiderschap & Vitaliteit
Leiderschap dat investeert in de fysieke, mentale en emotionele gezondheid van medewerkers vergroot zowel de duurzame inzetbaarheid als het werkplezier.


Academy INC biedt geaccrediteerde scholingen en op maat gemaakte programma’s die inspelen op deze drie pijlers. Met een praktijkgerichte aanpak en wetenschappelijk onderbouwde inzichten realiseren we duurzame verbeteringen binnen zorgorganisaties


Werkplezier in de spreekkamer: Mentale Weerbaarheid, Blije Dokter

Tijdens de recente scholingen ‘Werkplezier in de spreekkamer: Mentale Weerbaarheid, Blije Dokter’ hebben we de energievreters en energiegevers in verschillende huisartsenpraktijken geïnventariseerd.

Werkplezier in de spreekkamer is een tweedelig programma dat een mentale toolbox combineert met de drie-batterijenmethode. De batterijen Denkkracht, Gevoelskracht en Lichaamskracht staan symbool voor de mentale, sociaal-emotionele en fysieke energiebronnen.

Op basis van de inventarisatie van energievreters en energiegevers tijdens de scholingen, zijn de volgende conclusies te trekken:

1. Denkkracht: Energievreters en Energiegevers

Energievreters zoals piekeren, multitasken en zelfverwijt komen veel voor. Deze factoren wijzen op mentale overbelasting door te veel taken tegelijk te willen doen en perfectionistische neigingen. Dit leidt vaak tot mentale uitputting en inefficiëntie in de praktijkvoering.

Energiegevers zoals relativeren, nieuwsgierigheid en aandacht voor het hier en nu tonen aan dat huisartsen baat hebben bij technieken die mindfulness en mentale rust bevorderen. Deze helpen hen gefocust te blijven en beter met stress om te gaan.

2. Gevoelskracht: Energievreters en Energiegevers

Energievreters zoals faalangst, conflictvermijding en ontevredenheid wijzen op emotionele belasting door onzekerheden en onuitgesproken spanningen binnen de praktijk.

Energiegevers zoals passie, familie, dankbaarheid en humor benadrukken dat positieve emoties en relaties cruciaal zijn voor welzijn. Praktijken waar humor en waardering een centrale rol spelen, ervaren vaak betere samenwerking en meer werkplezier.

3. Lichaamskracht: Energievreters en Energiegevers

Energievreters zoals slaaptekort, veel zitten en schermtijd putten fysieke energie uit. Huisartsen ervaren vaak een tekort aan fysieke rust en beweging, wat hun lichamelijke energie snel doet afnemen.

Energiegevers zoals tijd in de natuur, voldoende slaap en beweging laten zien dat activiteiten buitenshuis en een goede balans tussen werk en herstel essentieel zijn voor fysiek welzijn. Dit versterkt zowel de fysieke als mentale veerkracht van huisartsen.

Om goede zorg te verlenen, is het essentieel goed voor jezelf te zorgen.

De inventarisatie toont aan dat huisartsen en hun teams vooral baat hebben bij een goede balans tussen mentale rust, emotionele verbinding en fysieke activiteit. Het creëren van ruimte voor ontspanning en herstel kan veel stress voorkomen.

Het toepassen van praktische tools, zoals de drie-batterijenmethode en de mentale toolbox, helpt om energievreters te verminderen en energiegevers te vergroten. Dit verbetert de samenwerking, het werkplezier en de veerkracht binnen de praktijk. Deze scholing dient als een steun in de rug.

Een sterke samenwerking en open communicatie, waarin energiegevers zoals humor en dankbaarheid centraal staan, dragen bij aan een gezondere en productievere werkomgeving.

Deze geaccrediteerde scholing biedt zorgverleners bruikbare tools en bewustwording, met de wetenschap dat kleine aanpassingen in het dagelijks handelen grote positieve effecten kunnen hebben op het welzijn van het team en de praktijkvoering.

We bieden deze goed geëvalueerde en praktische scholing ook graag aan voor jullie praktijk. Neem gerust contact met ons op voor meer informatie over het programma en de mogelijkheden voor incompany-trainingen. E-mail:secretariaat@academyinc.nl

Leefstijlinterventie bij diabetes type 2 en gedragsverandering

Leefstijlinterventie bij diabetes type 2 en gedragsverandering

De nascholing is goed voor 4 PE-punten (ABAN).

Programma: Het programma van de nascholing bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Diabetes type 2: is het te genezen? (45 min.)
  2. Voedings- en leefstijltherapie bij metabole problemen (45 min.)
  3. Leefstijlverandering: geen kwestie van moeten, maar van motiveren en ondersteunen (150 min.)

Deze InCompany-training kan zowel in de ochtend, middag als avond worden verzorgd, afhankelijk van uw voorkeur.

Kosten:
De kosten voor deze InCompany-training bedragen € 1.350,- vrij van btw. Reiskosten worden berekend op basis van € 0,25 per kilometer.

Voor meer informatie of inschrijving kunt u contact opnemen via: secretariaat@academyinc.nl

Voor meer werkplezier in de zorg

Academy Inc is een trainingsbureau dat onderdeel uitmaakt van het landelijke netwerk van DAI Artsen. Meer dan 20.000 artsen, paramedici en andere zorgverleners zijn aangesloten bij de DAI-platforms.

Academy Inc biedt geaccrediteerde scholingen aan ter bevordering van het welzijn van zorgverleners en andere thema’s..

In de afgelopen jaren hebben we met succes meerdere huisartsenpraktijken en zorginstellingen getraind op het gebied van agressiebeheersing, mentale weerbaarheid, het bevorderen van werkgeluk, en andere relevante thema’s. Neem gerust contact met ons op voor maatwerk trainingen. Hieronder vindt u een lijst van trainingen die we met succes en hoge waardering hebben uitgevoerd.


Geaccrediteerd Scholingsaanbod

  • Zeg Nee tegen Agressie, interculturele communicatie
  • Telefonische Agressie: “Zeg Nee tegen Agressie”
  • Mentale Weerbaarheid
  • Blije Dokter

Overige:

  • Gedragsverandering / Motivational Interviewing
  • Omgaan met Laaggeletterdheid en Beperkte Gezondheidsvaardigheden
  • Omgaan met Mensen met Verward Gedrag
  • Omgaan met Uitdagende Patiënten – LVB
  • Gecombineerde scholing 

De geaccrediteerde scholing “Zeg nee tegen agressie en interculturele communicatie” wordt vergoed door verschillende achterstandsfondsen. Deze praktische scholing wordt gewaardeerd met een 8++.

Enkele referenties zijn te vinden bij FAM Midden-Nederland, AFA, Arnhem en de Doktersacademie

Symposium  & Bijeenkomsten

Ook voor jullie zorginstelling , zorggroep of organisatie ontwikkelen we op maat gemaakte trainingen en themabijeenkomsten over verschillende onderwerpen. Alle trainingen van Academy INC zijn geaccrediteerd door verschillende beroepsgroepen. Stuur gerust een e-mail voor een vrijblijvende offerte of een kennismakingsgesprek naar: secretariaat@academyinc.nlWebsite: www.academyinc.nl |www.zegneetegenagressie.nl |  www.bijedokter.nl | www.dai-artsen.nl

 Agressie hoort niet bij het werk

29 december 2023 – Meer dan de helft van de zorgprofessionals kreeg het afgelopen jaar maandelijks of vaker te maken met een vorm van agressie. Dat varieerde van schelden en schreeuwen tot aan spugen, doodsbedreigingen of fysiek geweld. Dit blijkt uit een peiling van NU’91 in samenwerking met WNL. Femke Merel van Kooten, voorzitter van NU’91, noemt de resultaten schokkend.

Binnen sommige zorgbranches zijn de cijfers zelfs nog hoger. In de ggz heeft 67% van de respondenten het afgelopen jaar te maken gehad met agressie, in de verpleeghuizen ging het om 70% en de gehandicaptenzorg scoort met 74% het hoogst. Volgens 74% van de respondenten is de agressie in 2023 toegenomen. Meer dan een vierde (26%) geeft aan dat er onvoldoende manieren zijn om alarm te slaan in dreigende situaties. Maar liefst 41% van de ondervraagden geeft aan hulpmiddelen, zoals een alarmknop, app of oproepsysteem, te willen om adequaat alarm te kunnen slaan.

Aangifte doen

In veruit de meeste gevallen waren de agressors de patiënten (88%), gevolgd door familieleden van de patiënt (45%). Enkele oorzaken waren volgens de zorgprofessionals onder andere het behandelplan (32%), lange wachttijden (17%), regels over roken (14%) en discriminatie (5%). Van de respondenten geeft 32% aan er geen vertrouwen in te hebben dat de aangifte op een goede manier wordt afgehandeld. Reden voor dit wantrouwen is in de meeste gevallen het feit dat de leidinggevende het niet serieus neemt, afwimpelt of liever geen aangifte doet.